Czy można wyprzedzać na moście? Sprawdź, co mówi kodeks

Na moście nie wolno cofać i nie wolno zawracać - obie te rzeczy stoją w kodeksie wprost. A wyprzedzanie? Nie ma go tam ani razu. To nie jest przeoczenie ustawodawcy, tylko świadoma różnica, o którą na egzaminie teoretycznym potyka się wielu kursantów przekonanych, że most jest miejscem, gdzie „nic nie wolno".

Gdzie kodeks naprawdę zabrania wyprzedzania

Zakazy wyprzedzania zebrane są w art. 24 Prawa o ruchu drogowym. Ustęp 7 wymienia trzy miejsca, w których wyprzedzanie pojazdu silnikowego jadącego po jezdni jest zabronione:

• przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia,
• na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi,
• na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym oraz takiego, na którym ruch jest kierowany.

Mostu na tej liście nie ma. Nie ma też wiaduktu ani tunelu. Zakaz z ustępu 7 dotyczy miejsca ze względu na ograniczoną widoczność albo przecinanie się kierunków ruchu, a nie ze względu na to, co znajduje się pod jezdnią.

To nie jest cała lista zakazów

Artykuł 24 nie wyczerpuje tematu i to jest druga pułapka tego zagadnienia. Kolejne zakazy wyprzedzania stoją w przepisach o poszczególnych miejscach na drodze - i każdy z nich ma własną wagę w taryfikatorze punktów karnych.

Gdzie nie wolno wyprzedzać	Podstawa	Punkty karne
Przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia	art. 24 ust. 7 pkt 1	10
Na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi	art. 24 ust. 7 pkt 2	10
Na skrzyżowaniu (poza rondem i ruchem kierowanym)	art. 24 ust. 7 pkt 3	10
Na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim	art. 26 ust. 3 pkt 1	15
Na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim	art. 28 ust. 3 pkt 3	10
Przy przejeżdżaniu przez tory tramwajowe	art. 28 ust. 3 pkt 3a	10
Wbrew znakowi B-25 lub B-26	rozporządzenie o znakach	15

Najdroższe pomyłki to więc przejście dla pieszych i zlekceważony znak zakazu - po 15 punktów każda. Pełną tabelę naruszeń znajdziesz w taryfikatorze punktów karnych.

Zwróć uwagę, że mostu nie ma również tutaj. Gdyby ustawodawca chciał go objąć zakazem wyprzedzania, wymieniłby go tak samo jak przy cofaniu - bo przy cofaniu wymienił go wprost.

Dlaczego most bywa mylony z zakazem

Pomyłka bierze się z sąsiedniego przepisu. Art. 23 ust. 2 mówi: zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej. Do tego art. 22 ust. 6 zabrania zawracania w tunelu, na moście, wiadukcie lub drodze jednokierunkowej.

Most pojawia się więc w kodeksie dwa razy - i za każdym razem przy manewrze, który zmusza kierującego do jazdy w poprzek albo pod prąd na odcinku bez pobocza i bez możliwości ucieczki. Wyprzedzanie takie nie jest: odbywa się w tym samym kierunku i nie wymaga zatrzymania ruchu.

Wiadukt i tunel: ta sama zasada, inna praktyka

Most nie jest wyjątkiem - wiadukt i tunel kodeks traktuje identycznie. Różni je dopiero to, co zastaniesz na miejscu.

Czy można wyprzedzać na wiadukcie i pod wiaduktem

To są dwa różne pytania i tylko jedno z nich bywa wątpliwe.

Na wiadukcie, czyli jadąc po nim górą, obowiązuje dokładnie ta sama zasada co na moście. Wiaduktu nie ma w art. 24 ust. 7, więc samo znalezienie się na nim nie tworzy zakazu wyprzedzania. Ustawodawca traktuje most i wiadukt równolegle - oba pojawiają się w tych samych dwóch przepisach, przy cofaniu i przy zawracaniu, i w żadnym przy wyprzedzaniu.

Pod wiaduktem jedziesz zwykłą drogą, nad którą ktoś przerzucił konstrukcję. Z punktu widzenia przepisów o wyprzedzaniu nie dzieje się tam nic szczególnego - liczy się to samo co na każdym innym odcinku: oznakowanie, widoczność i miejsce. Wiadukt nad głową nie jest ani miejscem z listy zakazów, ani okolicznością, którą kodeks gdziekolwiek wymienia.

Praktyka bywa jednak inna niż przepis. Pod wiaduktem droga często zwęża się do filarów podpierających konstrukcję, a łuk najazdu ogranicza widoczność na tyle, że warunek z art. 24 ust. 1 - odpowiednia widoczność i dostateczne miejsce - przestaje być spełniony. Wtedy wyprzedzanie jest zabronione, ale z powodu warunków, nie z powodu wiaduktu.

Czy w tunelu można wyprzedzać

Art. 24 nie wymienia tunelu ani razu. Formalnie więc odpowiedź brzmi tak samo jak przy moście: przepis ogólny tego nie zabrania. W praktyce jednak w polskich tunelach wyprzedzanie jest zabronione niemal zawsze - tylko na innej podstawie.

• Oznakowanie poziome. W tunelach dwukierunkowych standardem jest linia podwójna ciągła P-4, która uniemożliwia wjazd na przeciwny pas.
• Znak B-25. Zarządcy dróg stawiają go przed wjazdem do tunelu rutynowo, razem ze znakiem D-37 „tunel".
• Jeden pas w każdą stronę. Przy takim przekroju wyprzedzanie po prostu nie ma gdzie się odbyć.

Tunel ma za to własny przepis, o którym łatwo zapomnieć, a który na egzaminie teoretycznym pojawia się częściej niż samo wyprzedzanie. Art. 47a nakazuje kierującemu, który zatrzymał się w tunelu z powodu warunków lub przepisów ruchu, zachować odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż 5 metrów. Chodzi o miejsce dla służb ratowniczych, gdyby trzeba było dojechać do zdarzenia albo wyprowadzić ludzi.

W tunelu, na moście i na wiadukcie zabronione są natomiast dwa manewry, i to bez żadnego „ale": cofanie (art. 23 ust. 2) oraz zawracanie (art. 22 ust. 6). Jeżeli test pyta o tunel, w dziewięciu przypadkach na dziesięć pyta właśnie o nie.

Kiedy na moście wyprzedzać jednak nie wolno

Brak zakazu ustawowego nie znaczy, że wolno zawsze. Na konkretnym moście wyprzedzanie może być zabronione z trzech innych powodów.

Znak zakazu

Znak B-25 „zakaz wyprzedzania" obowiązuje od miejsca ustawienia i tam, gdzie stoi przed obiektem mostowym, rozstrzyga sprawę. Zarządcy dróg stawiają go często właśnie przed wąskimi przeprawami.

Linia ciągła na jezdni

Wyprzedzanie na drodze dwukierunkowej wymaga zwykle wjazdu na część jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku przeciwnym. Linia pojedyncza ciągła P-2 albo podwójna ciągła P-4 tego zabrania i to wystarczy, żeby manewr był niedozwolony - niezależnie od tego, czy pod spodem jest rzeka.

Warunki, których nie da się spełnić

Art. 24 ust. 1 nakazuje przed wyprzedzaniem upewnić się, że ma się odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ruchu. Na wąskim moście bez pasa awaryjnego ten warunek bywa niemożliwy do spełnienia. Wyprzedzanie jest wtedy zabronione nie dlatego, że to most, tylko dlatego, że brakuje miejsca.

Odstęp, o którym łatwo zapomnieć

Jeżeli wyprzedzasz rower, motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego albo kolumnę pieszych, odstęp nie może być mniejszy niż 1 metr (art. 24 ust. 2). Na moście to często właśnie ten przepis przesądza o tym, że manewru nie da się wykonać zgodnie z prawem - jezdnia jest za wąska, żeby ten metr zmieścić.

Most na egzaminie praktycznym

Na egzaminie w ośrodku sytuacja wygląda inaczej niż na teście. Egzaminator nie oceni wyprzedzania na moście jako naruszenia przepisu, ale oceni je jako manewr - i tu liczy się to, czy miałeś na niego miejsce i czy nie zmusiłeś nikogo do hamowania. Zadanie egzaminacyjne przerwane w połowie mostu, z pojazdem obok na wąskiej jezdni, kończy się uwagą o braku oceny sytuacji, nawet jeśli żaden zakaz nie został złamany.

Zasada praktyczna jest prosta: jeżeli musisz się zastanawiać, czy się zmieścisz, to znaczy, że się nie mieścisz. Most rzadko daje drugą szansę, bo nie ma na nim pobocza, na które można zjechać.

Najczęstsze błędy

• Uznanie, że most, wiadukt i tunel to jedno. W kodeksie te trzy miejsca pojawiają się razem przy cofaniu, ale przy zawracaniu tunel i most owszem, a autostrada osobno. Warto czytać listę, a nie zapamiętywać „obiekty inżynierskie".
• Mylenie wyprzedzania z omijaniem. Omijanie dotyczy pojazdu stojącego lub przeszkody i rządzi się art. 23 ust. 1 pkt 2. Na moście z zatrzymanym pojazdem wykonujesz omijanie, nie wyprzedzanie.
• Szukanie zakazu tam, gdzie jest znak nakazu. Zakaz wyprzedzania kończy się znakiem B-27, końcem obszaru zabudowanego albo skrzyżowaniem - nie „końcem mostu".

Najczęstsze pytania

Czy można wyprzedzać pod wiaduktem?

Tak, o ile nie zabrania tego znak, oznakowanie poziome ani warunki na drodze. Sam wiadukt nad jezdnią nie jest okolicznością, którą kodeks gdziekolwiek wymienia - ale zwężenie przy filarach i ograniczona widoczność na łuku często odbierają miejsce wymagane przez art. 24 ust. 1.

Czy w tunelu można wyprzedzać?

Przepis ogólny tego nie zabrania, ale oznakowanie zwykle tak - i w praktyce w polskich tunelach wyprzedzać się nie da zgodnie z prawem. Pamiętaj też o art. 47a: przy zatrzymaniu w tunelu odstęp od poprzedzającego pojazdu nie może być mniejszy niż 5 metrów.

Ile punktów karnych grozi za wyprzedzanie w zabronionym miejscu?

Dziesięć punktów za każde z trzech miejsc wymienionych w art. 24 ust. 7 oraz za przejazd kolejowy i tory tramwajowe. Piętnaście punktów kosztuje wyprzedzanie na przejściu dla pieszych oraz niezastosowanie się do znaku B-25 lub B-26. Wysokość mandatu zależy od kwalifikacji przyjętej przez funkcjonariusza.

Czy zakaz wyprzedzania dotyczy motocykli i rowerów?

Zakaz z art. 24 ust. 7 mówi o wyprzedzaniu pojazdu silnikowego jadącego po jezdni. Rower nie jest pojazdem silnikowym, więc w tych trzech miejscach można go wyprzedzić - o ile zachowasz metr odstępu i spełnisz pozostałe warunki. Kierujący rowerem ma z kolei własne uprawnienie: może wyprzedzać powoli jadące pojazdy z prawej strony.

Skąd mam wiedzieć, czy zbliżam się do wierzchołka wzniesienia?

Z widoczności. Jeżeli nie widzisz drogi za wzniesieniem na odcinku pozwalającym bezpiecznie wrócić na swój pas, jesteś w miejscu objętym zakazem. Sama tabliczka nie jest tu potrzebna - w przeciwieństwie do zakrętu, który musi być oznaczony znakiem ostrzegawczym, żeby zakaz zadziałał.

Podsumowanie

• Art. 24 ust. 7 zabrania wyprzedzania w trzech miejscach: przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia, na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi i na skrzyżowaniu.
• Osobne zakazy stoją poza art. 24: przejście dla pieszych, przejazd kolejowy i tory tramwajowe - to jedne z najdroższych pomyłek w taryfikatorze.
• Mostu, wiaduktu ani tunelu na tej liście nie ma, więc samo znalezienie się na moście nie tworzy zakazu wyprzedzania.
• W tunelu wyprzedzanie jest zwykle zabronione, ale przez linię ciągłą albo znak B-25, a nie przez sam tunel; przy zatrzymaniu obowiązuje tam za to odstęp 5 metrów (art. 47a).
• Na moście nie wolno natomiast cofać (art. 23 ust. 2) ani zawracać (art. 22 ust. 6) - i stąd bierze się częsta pomyłka.
• Wyprzedzanie na konkretnym moście bywa zabronione przez znak B-25, linię ciągłą albo brak miejsca wymaganego przez art. 24 ust. 1.
• Przy wyprzedzaniu roweru, motocykla, motoroweru czy hulajnogi elektrycznej odstęp nie może być mniejszy niż metr.
• Zakaz z art. 24 ust. 7 dotyczy wyprzedzania pojazdu silnikowego - rower i inne pojazdy bez silnika można wyprzedzać także w tych miejscach.

Osobnym zagadnieniem jest wyprzedzanie z prawej strony - na drodze ekspresowej i autostradzie rządzi się ono własnymi warunkami z art. 24 ust. 10 i nie ma nic wspólnego z rodzajem obiektu, po którym jedziesz.

Pytania o wyprzedzanie wracają na egzaminie w kilku wariantach naraz. Możesz od razu sprawdzić się w egzaminie próbnym kategorii B.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych.